Left ventricular assist devices (LVAD's) hebben de behandeling van gevorderd hartfalen veranderd. Eén vraag komt bij patiënten en hun naasten steeds weer terug: hoe lang kunt u leven met een LVAD? Deze gids zet op een rij wat de beste beschikbare studies laten zien, wat de vooruitzichten beïnvloedt en hoe het leven met het apparaat eruitziet.
De cijfers hieronder beschrijven grote groepen mensen, geen individuele personen. Uw VAD-team kent uw situatie en is het beste aanspreekpunt voor vragen over uw eigen vooruitzichten.
Het korte antwoord
- In MOMENTUM 3, de grootste studie naar de HeartMate 3, was 58,4% van de patiënten vijf jaar na hun implantatie nog in leven.
- In het Amerikaanse Intermacs-register was 85,9% van de mensen met een magnetisch zwevende pomp zoals de HeartMate 3 één jaar na hun implantatie nog in leven, 60,2% na vijf jaar en 51,8% na zeven jaar.
- Sommige mensen hebben 14 tot 16 jaar met een LVAD geleefd.
- Leeftijd, algehele gezondheid, het tijdstip van de implantatie en de manier waarop complicaties worden aangepakt, maken allemaal verschil.
Wat een LVAD is
Een LVAD is een mechanische pomp die in de borstkas wordt geïmplanteerd om een verzwakt hart te helpen bloed naar de rest van het lichaam te pompen. Deze wordt gebruikt bij mensen met gevorderd hartfalen, ofwel terwijl ze wachten op een harttransplantatie, ofwel als langdurige behandeling wanneer een transplantatie geen optie is.
Het systeem bestaat uit drie hoofdonderdelen:
- de pomp, die naast het hart wordt geïmplanteerd
- de driveline, een kabel die via de huid het lichaam verlaat en de pomp verbindt met de externe apparatuur
- een controller en een stroombron, meestal twee accu's, die op het lichaam worden gedragen
LVAD's hebben sinds de jaren 1960 een lange weg afgelegd. De huidige pompen zijn kleiner en duurzamer, maar leven met een LVAD betekent nog steeds dagelijkse zorg voor de apparatuur en de driveline, en regelmatige controles bij uw VAD-team.
Overlevingscijfers bij een LVAD: wat de studies laten zien
De MOMENTUM 3-studie
MOMENTUM 3 vergeleek de HeartMate 3 met de oudere HeartMate II bij 1.020 patiënten. Na vijf jaar was 58,4% van de patiënten met een HeartMate 3 nog in leven, tegenover 43,7% met een HeartMate II. Beroertes, bloedingen en bloedstolsels in de pomp kwamen bij de HeartMate 3 ook minder vaak voor (Mehra et al., JAMA 2022).
Bij het lezen van deze cijfers zijn twee dingen goed om te weten. Mensen die een harttransplantatie kregen, werden alleen meegeteld tot hun transplantatie, dus de cijfers beschrijven de overleving tijdens de ondersteuning door de pomp. En de studie werd gefinancierd door Abbott, de fabrikant van beide pompen.
Het Amerikaanse Intermacs-register
Intermacs, dat wordt beheerd door de Society of Thoracic Surgeons, verzamelt gegevens over LVAD-patiënten in de hele Verenigde Staten. Het rapport van 2025 omvat 28.029 pompen die van 2015 tot en met 2024 zijn geïmplanteerd. Van de mensen met een magnetisch zwevende pomp zoals de HeartMate 3 was 85,9% één jaar na hun implantatie nog in leven, 60,2% na vijf jaar en 51,8% na zeven jaar (Nayak et al., Annals of Thoracic Surgery 2026).
Leeftijd maakt verschil. In hetzelfde rapport was de overleving bij mensen van 65 jaar en ouder 80,6% na één jaar en 51,1% na vijf jaar.
Hoe lang hebben mensen met een LVAD geleefd?
Veel mensen leven nu vijf jaar of langer met een LVAD, en sommigen veel langer. Artsen in Qatar beschreven een patiënt die al 16 jaar door dezelfde HeartMate II werd ondersteund (Chawa et al., Clinical Case Reports 2025), en een team in Zweden beschreef 14 jaar ondersteuning met dezelfde pomp (Hallberg Kristensen et al., ASAIO Journal 2024).
Wat invloed heeft op hoe lang u met een LVAD leeft
- Leeftijd en algehele gezondheid. Jongere patiënten en patiënten met minder andere gezondheidsproblemen doen het over het algemeen beter.
- Tijdstip. Mensen die een LVAD krijgen voordat hun toestand te ernstig wordt, hebben vaak betere uitkomsten.
- Type pomp. In MOMENTUM 3 had de HeartMate 3 een betere overleving en minder beroertes, bloedingen en bloedstolsels in de pomp dan de oudere HeartMate II.
- Uw behandelplan volgen. Uw medicijnen innemen zoals voorgeschreven, de driveline verzorgen, zorgen dat de apparatuur stroom heeft en naar controleafspraken gaan: het heeft allemaal invloed op hoe goed het met u gaat.
- Ervaring van het centrum. Ziekenhuizen met meer LVAD-ervaring hebben doorgaans betere resultaten.
- Rechterhartfunctie. Als de rechterkant van het hart ook zwak is, is de behandeling met een LVAD lastiger en kan dat de uitkomsten beïnvloeden.
- Complicaties. Infecties, bloedingen en problemen met het apparaat, en hoe snel die worden behandeld, beïnvloeden de overleving.
In afwachting van een transplantatie of als langdurige behandeling
Een LVAD wordt vooral op twee manieren gebruikt. Als overbrugging naar transplantatie (bridge to transplant) houdt de LVAD iemand in leven en verbetert hij diens gezondheid totdat er een donorhart beschikbaar is, wat maanden of jaren kan duren. Als definitieve therapie (destination therapy) is de LVAD de langdurige behandeling voor mensen die geen transplantatie kunnen krijgen.
Het verschil doet er misschien minder toe dan het lijkt. In MOMENTUM 3 was het voordeel van de HeartMate 3 ten opzichte van de HeartMate II in beide groepen vergelijkbaar. Van de patiënten met een HeartMate 3 was twee jaar later 76,8% van de groep op weg naar een transplantatie en 73,2% van de groep met een langdurige behandeling in leven zonder een invaliderende beroerte of een operatie om een slecht werkende pomp te verwijderen of te vervangen. De patiënten met een langdurige behandeling waren gemiddeld ouder: 63 jaar tegenover 55. Plannen veranderen ook: 13,5% van de patiënten die aanvankelijk ongeschikt werden geacht voor een transplantatie, kreeg binnen twee jaar alsnog een transplantatie. De auteurs opperden dat de twee labels misschien beter door één strategie vervangen kunnen worden (Goldstein et al., JAMA Cardiology 2020).
Kwaliteit van leven met een LVAD
Overleving is maar een deel van het verhaal. Veel mensen melden na hun implantatie echte verbeteringen:
- meer energie en het vermogen om dagelijkse activiteiten uit te voeren
- betere inspanningstolerantie
- betere slaap
- minder symptomen van hartfalen, zoals kortademigheid en vermoeidheid
Leven met een LVAD brengt ook uitdagingen met zich mee:
- de pomp heeft altijd stroom nodig, dus accu's moeten worden meegedragen en gewisseld
- voor sommige activiteiten gelden beperkingen, vooral in of bij water
- regelmatige controles, en soms ziekenhuisopnames
- het risico op complicaties die met het apparaat samenhangen
Toch pakken veel mensen hun werk, reizen en hobby's weer op. In het dagelijks leven gaan de controller en de accu's overal met u mee. Kleding met ingebouwde zakken, zoals onze LVAD-shirts en -tanktops en LVAD-shorts, houdt ze dicht bij uw lichaam in plaats van in een tas. Meer over het meedragen van uw apparatuur leest u in onze LVAD-accugids en in onze gids over draagoplossingen voor LVAD-apparatuur.
Complicaties en hoe ze worden aangepakt
LVAD's hebben de overleving bij gevorderd hartfalen sterk verbeterd, maar ze brengen risico's met zich mee. Veelvoorkomende complicaties zijn onder meer:
- infecties, vooral op de plek waar de driveline uit de huid komt
- bloedingen, vaak in de maag of de darmen
- een beroerte of andere bloedstolsels
- storing of uitval van het apparaat
Met de huidige pompen komen ze minder vaak voor dan vroeger. In het Intermacs-rapport van 2025 had vijf jaar na de implantatie 73,5% van de patiënten geen maag-darmbloeding gehad, 81,8% geen storing van het apparaat en 87,1% geen beroerte.
Manieren om deze risico's te verkleinen zijn onder meer:
- Infectiepreventie: zorgvuldige verzorging van de driveline en goede hygiëne.
- Regulering van de antistolling: het risico op stolsels afwegen tegen het risico op bloedingen.
- Regelmatige controles: om problemen vroeg op te sporen.
- Voorlichting aan de patiënt: weten hoe u met het apparaat omgaat, waarschuwingssignalen herkennen en weten wanneer u hulp moet zoeken.
- Leefstijl: voeding, bewegingsprogramma's die zijn afgestemd op LVAD-patiënten en manieren om met stress om te gaan.
De emotionele kant van leven met een LVAD
De psychologische kant van het leven met een LVAD wordt gemakkelijk over het hoofd gezien, maar is belangrijk voor het algehele welzijn. Veelvoorkomende uitdagingen zijn onder meer:
- zorgen over uitval van het apparaat of verlies van stroom
- een sombere stemming die samenhangt met de veranderingen in de leefstijl en de afhankelijkheid van het apparaat
- zorgen over het lichaamsbeeld vanwege de zichtbare apparatuur
- druk op relaties en het gezinsleven
Psychologische begeleiding, lotgenotengroepen voor patiënten en mantelzorgers, cognitieve gedragstherapie en gezinstherapie kunnen allemaal helpen. Veel LVAD-programma's bieden psychologische ondersteuning inmiddels aan als onderdeel van de standaardzorg.
Hoe de LVAD-technologie beter wordt
Elke generatie pompen is een verbetering ten opzichte van de vorige:
- Pompen met continue stroming hebben de oudere pulserende pompen grotendeels vervangen. Ze zijn kleiner en duurzamer.
- Magnetische levitatie: de rotor van de HeartMate 3 zweeft in een magnetisch veld. Dat vermindert slijtage en is ontworpen om bloedcellen minder te belasten.
- Stroomvoorziening: accu's zijn verbeterd, en draadloze energieoverdracht is in ontwikkeling.
Onderzoekers werken ook aan:
- volledig implanteerbare systemen zonder driveline door de huid, wat het infectierisico sterk zou verminderen
- kleinere pompen die met minder invasieve chirurgie kunnen worden geïmplanteerd
- pompen die hun toerental aanpassen aan uw activiteit
- nieuwe materialen die het lichaam beter verdraagt, om stolsels en infecties te verminderen
- betere ondersteuning bij een falende rechterkamer, en regeneratieve benaderingen zoals het combineren van LVAD-therapie met stamcelbehandelingen
Deze technologieën bevinden zich in verschillende stadia van onderzoek, maar ze wijzen in de richting van betere resultaten voor toekomstige patiënten.
Waar het op neerkomt
Hoe lang kunt u dus leven met een LVAD? Dat verschilt per persoon, maar met de huidige pompen is meer dan de helft van de patiënten vijf jaar na hun implantatie nog in leven, en sommigen leven veel langer. Bij een LVAD gaat het net zo goed om de kwaliteit van die tijd als om de lengte ervan.
Overweegt u een LVAD of leeft u ermee? Werk dan nauw samen met uw VAD-team, blijf op de hoogte van uw apparaat en uw gezondheid, en zoek contact met andere patiënten en mantelzorgers. Het leven met een LVAD heeft zijn uitdagingen, maar voor veel mensen brengt het tijd met familie, nieuwe herinneringen en een terugkeer naar de dingen waar ze van houden.
Bronnen
- Mehra MR, Goldstein DJ, Cleveland JC, et al. Five-year outcomes in patients with fully magnetically levitated vs axial-flow left ventricular assist devices in the MOMENTUM 3 randomized trial. JAMA. 2022;328(12):1233-1242. PubMed
- Nayak A, Cascino TM, DeFilippis EM, et al. The Society of Thoracic Surgeons Intermacs 2025 annual report: focus on outcomes in older adults. Ann Thorac Surg. 2026;121(1):15-38. PubMed
- Goldstein DJ, Naka Y, Horstmanshof D, et al. Association of clinical outcomes with left ventricular assist device use by bridge to transplant or destination therapy intent: the MOMENTUM 3 randomized clinical trial. JAMA Cardiol. 2020;5(4):411-419. PubMed
- Chawa Y, Habib MB, Chapra A, Elbdri S. Longest known survivor with HeartMate II continuous-flow left ventricular assist system: a case report of the 16-year success story. Clin Case Rep. 2025;13(1):e9695. PubMed
- Hallberg Kristensen A, Svenarud P, Lund LH, Najjar E. The longest living patient supported with left ventricular assist device (14 years). ASAIO J. 2024;70(10):e147-e149. PubMed